Đi Cần Giờ bằng xe buýt hoàn toàn được, và là cách quen thuộc của học sinh, sinh viên, người lao động không có xe riêng. Cách đi thường gặp là bắt một tuyến từ nội thành xuống bến phà phía Nhà Bè, đi bộ qua phà Bình Khánh, rồi đón tuyến chạy trong vùng Cần Giờ dọc đường Rừng Sác xuống biển. Một số giai đoạn có tuyến đi thẳng qua phà; lộ trình thực tế phải tra ngay trước ngày đi.
Bài này không ghi số tuyến hay giờ chạy, vì mạng xe buýt TP.HCM điều chỉnh khá thường xuyên và một con số sai còn tệ hơn không có. Thay vào đó, bài hướng dẫn cách tra cứu đúng, cách tính chặng, những tình huống dễ lỡ xe và cách xoay xở khi đến muộn.
Vì sao đi xe buýt xuống Cần Giờ thường phải đổi xe
Vùng Cần Giờ nối với phần còn lại của thành phố qua phà Bình Khánh. Một chiếc xe buýt lớn chở đầy khách qua phà mất thời gian xếp hàng như mọi ô tô khác, nên cách tổ chức phổ biến là chia làm hai nửa: tuyến phía thành phố chạy tới bến phà Nhà Bè, tuyến phía Cần Giờ chạy từ bến phà Bình Khánh vào sâu trong vùng. Khách tự qua phà bằng lối đi bộ.
Cách chia này có lý của nó: khách không phải ngồi trên xe chờ phà, xe không phải mất lượt phà, tuyến phía Cần Giờ chạy vòng nhanh hơn. Đổi lại, người đi phải tính đúng hai chặng, và chặng nối giữa hai tuyến là đoạn đi bộ qua phà. Lỡ một chuyến ở bên này có thể kéo theo việc chờ chuyến sau ở bên kia.
Ở từng thời kỳ, thành phố có thể bố trí thêm tuyến đi thẳng hoặc tuyến nối các điểm khác nhau. Khi có thay đổi lớn, thông tin thường được đăng trên kênh chính thức của cơ quan quản lý vận tải hành khách công cộng và trên ứng dụng tra cứu xe buýt. Đó là nguồn nên tin, hơn là bài viết cũ hay ảnh chụp lịch trình từ nhiều năm trước.
Cách tra tuyến đúng trước khi đi
Năm bước dưới đây giúp bạn có lộ trình đáng tin cho đúng ngày đi. Làm vào tối hôm trước và kiểm lại vào sáng hôm đi.
- Mở ứng dụng hoặc trang tra cứu xe buýt chính thức của TP.HCM, nhập điểm đi là nơi bạn ở và điểm đến là bến phà Bình Khánh hoặc khu vực bạn muốn tới ở Cần Giờ.
- Xem lộ trình đề xuất có bao nhiêu chặng, đổi xe ở đâu; ghi lại tên điểm dừng nơi đổi xe chứ không chỉ số tuyến.
- Xem giờ hoạt động của từng tuyến, đặc biệt là giờ chuyến cuối của tuyến phía Cần Giờ theo chiều về, vì đó thường là giới hạn thật của chuyến đi trong ngày.
- Kiểm tra có thông báo điều chỉnh nào gần đây không, như đổi lộ trình, tạm ngưng tuyến, thay điểm đầu cuối.
- Lưu sẵn lộ trình bằng ảnh chụp màn hình; vùng rừng có quãng sóng điện thoại yếu, không phải lúc nào cũng mở ứng dụng được.
Nếu có thể, hỏi thêm một người địa phương hoặc nhân viên ở bến phà khi tới nơi. Họ biết những thay đổi nhỏ chưa kịp cập nhật lên ứng dụng, như điểm dừng tạm vì sửa đường.
Đổi xe ở bến phà: đi bộ thế nào cho kịp
Xuống xe ở bến phía Nhà Bè, bạn đi theo lối dành cho khách đi bộ vào khu vực chờ phà. Lên phà, đứng ở khu có mái che và lan can, giữ đồ đạc gọn. Phà cập bến Bình Khánh, đi theo lối khách lên bờ, rồi tìm điểm dừng của tuyến phía Cần Giờ, thường ở gần khu vực bến.
Thời gian cho đoạn nối này gồm chờ phà, thời gian phà chạy và quãng đi bộ hai đầu. Ngày thường có thể nhanh, nhưng giờ đông khách hay lúc phà giãn chuyến thì lâu hơn. Đừng tính sát nút giữa hai tuyến; nên chừa một khoảng dư để không bị lỡ chuyến và phải chờ chuyến kế tiếp.
Người mang hành lý cồng kềnh, như thùng xốp hải sản, bao gạo hay đồ dùng gia đình, nên lưu ý quy định của xe buýt về hành lý, và tính đến chuyện mang vác qua đoạn đi bộ ở phà. Thùng hải sản có nước rỉ có thể bị nhắc nhở trên xe; nên bọc kín nhiều lớp.
Đi trong ngày bằng xe buýt: tính giờ ngược từ chuyến cuối
Lấy chuyến cuối làm mốc. Kế hoạch đi chơi trong ngày bằng xe buýt nên tính ngược: chuyến cuối tuyến phía Cần Giờ chạy về bến phà lúc nào, cộng thời gian qua phà, rồi chuyến cuối tuyến phía thành phố. Từ đó suy ra giờ bạn phải rời vùng biển.
Chừa dự phòng ít nhất một chuyến. Đừng nhắm chuyến cuối cùng. Nếu kế hoạch là đón chuyến áp chót, bạn còn một chuyến dự phòng khi có trục trặc như chờ phà lâu, mưa lớn, xe trễ.
Ăn uống và tham quan gần điểm dừng. Ở vùng biển Cần Thạnh, Long Hòa cũ, nhiều điểm tham quan, chợ, quán ăn nằm gần trục đường chính nơi xe buýt đi qua. Chọn những chỗ đi bộ được giúp bạn chủ động giờ về.
Đi sáng sớm. Xe buýt sáng sớm thường thoáng, trời mát, phà ít người. Tới nơi sớm, bạn có cả buổi sáng và đầu giờ chiều để đi, về trước khi dòng người chiều dồn lại.
Xe buýt trong vùng Cần Giờ: phục vụ người dân là chính
Tuyến chạy trong vùng Cần Giờ trước hết phục vụ người dân đi lại giữa các khu dân cư: học sinh đi học, người đi chợ, người đi làm ở khu biển hay lên bến phà sang thành phố. Vì vậy giờ chuyến thường bám theo nhịp sinh hoạt địa phương: đông vào sáng sớm, giờ tan trường, chiều muộn, thưa hơn vào giữa trưa và tối.
Các khu dân cư nằm xa trục chính như Lý Nhơn, An Thới Đông có thể có tuyến nhánh, hoặc người dân phải đi xe ôm, xe nhà ra trục đường lớn để đón xe. Khi muốn tới những nơi này bằng xe buýt, hãy tra kỹ có tuyến nào đi vào hay không, và giờ chuyến cuối từ đó ra là lúc nào; đừng mặc định tuyến xuống biển sẽ ghé qua.
Một điểm nữa ít người để ý: điểm dừng xe buýt dọc đường Rừng Sác ở đoạn rừng thường đơn sơ, có khi chỉ là một trụ báo bên lề, ít mái che. Đứng chờ ở đây giữa trưa hay giữa cơn mưa khá vất vả, và tài xế khó nhìn thấy người đứng khuất sau gốc cây. Nếu cần đón xe ở đoạn này, nên ra điểm dừng sớm, đứng ở chỗ dễ thấy, giơ tay rõ ràng khi xe tới gần. Còn nếu có lựa chọn, hãy đón xe ở khu dân cư, nơi có quán xá để trú nắng, trú mưa trong lúc chờ.
Người đi xe buýt nên giữ văn minh với không gian chung: nhường ghế cho người già, phụ nữ có thai, trẻ nhỏ; không mang đồ có mùi nặng mà không bọc kín. Ở vùng ven biển, nhiều khách là người lao động mang đồ nghề, rổ thúng; đứng gọn, nhường lối là phép lịch sự đơn giản.
Khi lỡ chuyến hoặc đến muộn
Lỡ chuyến cuối ở Cần Giờ không phải chuyện hiếm. Có vài hướng xoay xở thực tế, nên biết trước để không hoảng.
- Gọi xe công nghệ hoặc taxi nếu khu vực bạn đứng có dịch vụ; ở vùng biển đông dân khả năng có xe cao hơn giữa đoạn rừng.
- Nhờ xe ôm địa phương chở ra bến phà; thoả thuận rõ điểm đến trước khi lên xe.
- Nếu đã qua phà sang phía Nhà Bè mà hết xe buýt, phía này gần khu đô thị hơn nên dễ tìm phương tiện khác.
- Trong trường hợp trời đã quá muộn, thời tiết xấu, nghỉ lại một đêm ở vùng biển rồi về sáng hôm sau có khi an toàn hơn cố về.
- Luôn giữ điện thoại đủ pin và một ít tiền mặt cho những tình huống này.
Cách tốt nhất vẫn là không để lỡ: lấy chuyến áp chót làm chuyến chính, và báo người nhà khi bắt đầu về.
Một ngày đi Cần Giờ bằng xe buýt: ví dụ giả định
Để hình dung cách tính giờ, hãy thử một ví dụ giả định. Một sinh viên ở nội thành muốn xuống biển Long Hòa chơi trong ngày. Tối hôm trước, bạn ấy tra ứng dụng và thấy lộ trình gồm một tuyến xuống bến phà phía Nhà Bè, qua phà, rồi một tuyến chạy dọc đường Rừng Sác xuống vùng biển. Bạn ấy ghi lại tên điểm dừng đổi xe và giờ chuyến cuối theo chiều về của cả hai tuyến.
Sáng hôm sau, bạn ấy ra điểm dừng thật sớm, tới bến phà trước giờ đông, qua phà nhanh và đón được tuyến phía Cần Giờ sau một lúc chờ. Tới biển vào cuối buổi sáng, bạn ấy đi bộ quanh khu chợ, ăn trưa, ra bãi biển, nghỉ ở chỗ có bóng mát. Đầu giờ chiều, bạn ấy bắt đầu theo dõi giờ, chọn đón chuyến áp chót chứ không chờ chuyến cuối.
Ví dụ này không có con số giờ cụ thể vì giờ chạy thay đổi theo thời kỳ, nhưng cấu trúc thì dùng được cho mọi chuyến: đi sớm, ghi tên điểm đổi xe, lấy chuyến áp chót làm chuyến chính, và luôn cộng dư thời gian cho đoạn qua phà. Nếu đi nhóm đông, cử một người giữ lịch trình để cả nhóm không mải chơi quên giờ.
Thanh toán vé, thẻ và giấy tờ ưu đãi
Xe buýt TP.HCM có nhiều hình thức thanh toán tuỳ tuyến và thời kỳ: tiền mặt, vé tháng, thẻ và các hình thức thanh toán điện tử đang được mở rộng dần. Không phải tuyến nào cũng nhận mọi hình thức, nhất là các tuyến ven đô. Mang theo một ít tiền lẻ là cách an toàn nhất khi đi tuyến lần đầu.
Học sinh, sinh viên, người cao tuổi, người khuyết tật và một số đối tượng khác có thể được miễn hoặc giảm vé theo chính sách của thành phố. Muốn hưởng ưu đãi, thường phải có thẻ hoặc giấy tờ chứng minh, như thẻ học sinh sinh viên hay giấy tờ tuỳ thân thể hiện tuổi. Chính sách này thay đổi theo từng giai đoạn, nên kiểm thông tin hiện hành trên kênh chính thức.
Đoạn qua phà Bình Khánh là chặng riêng, không thuộc vé xe buýt. Người đi bộ qua phà làm theo quy định của bến về vé hoặc hình thức thu phí, nếu có. Đây là chi tiết người lần đầu hay quên, dẫn tới lúng túng ở cổng bến khi phía sau còn nhiều người đang chờ.
Câu hỏi thường gặp
Có xe buýt chạy thẳng từ trung tâm TP.HCM xuống biển Cần Giờ không?
Tuỳ từng thời kỳ. Cách thường gặp là đi tuyến xuống bến phà Nhà Bè, qua phà rồi đón tuyến phía Cần Giờ. Có giai đoạn có tuyến đi thẳng hoặc tuyến nối khác; hãy tra ứng dụng xe buýt chính thức ngay trước ngày đi.
Đi xe buýt xuống Cần Giờ mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào điểm xuất phát, số chặng đổi xe và thời gian chờ phà. Đi từ nội thành xuống biển bằng xe buýt thường mất phần lớn một buổi; nên đi sớm và chừa dự phòng cho đoạn qua phà.
Mang thùng hải sản lên xe buýt có được không?
Tuỳ quy định từng tuyến về hành lý và vệ sinh. Thùng hải sản nên đóng kín, bọc nhiều lớp để không rỉ nước, không bốc mùi. Nếu mang nhiều, nên hỏi tài xế, phụ xe trước hoặc cân nhắc đi phương tiện khác.
Xe buýt có vào xã đảo Thạnh An không?
Thạnh An là xã đảo, không có đường bộ nối vào nên xe buýt không chạy ra đó. Người đi Thạnh An đi xe buýt hoặc xe riêng tới khu vực bến tàu ở Cần Thạnh cũ rồi đi tàu, đò khách ra đảo.
Trẻ em, người cao tuổi đi xe buýt có được ưu đãi không?
TP.HCM có chính sách miễn, giảm vé xe buýt cho một số đối tượng như trẻ em dưới chiều cao nhất định, người cao tuổi, người khuyết tật theo quy định từng thời kỳ. Hãy kiểm tra quy định hiện hành và mang giấy tờ chứng minh khi cần.
Nếu ứng dụng và bài viết cũ ghi khác nhau thì tin cái nào?
Tin ứng dụng hoặc thông báo chính thức mới nhất của cơ quan quản lý vận tải. Bài viết cũ, ảnh lịch trình chụp từ lâu thường đã lạc hậu vì tuyến xe buýt được điều chỉnh khá thường xuyên.