Cần Giờ và Vũng Tàu nằm hai bên vịnh Gành Rái, đường chim bay gần hơn rất nhiều so với đi vòng đường bộ qua nội thành TP.HCM. Vì vậy từ lâu đã có các tuyến tàu khách và phà biển nối hai nơi, xuất phát từ vùng Cần Thạnh cũ (nay thuộc xã Cần Giờ). Tuyến này có giai đoạn chạy đều, có giai đoạn tạm ngưng, và luôn phụ thuộc thời tiết trên vịnh.
Bài viết giải thích tuyến đường thuỷ này hoạt động theo nguyên lý nào, đi mùa nào dễ, mùa nào sóng lớn, cách chuẩn bị cho người say sóng, và cách kiểm tra xem tuyến có đang chạy. Tên đơn vị khai thác, giờ chạy, giá vé không được ghi ở đây vì thay đổi theo thời kỳ; thông báo chính thức của bến và đơn vị khai thác mới là nguồn đúng.
Vịnh Gành Rái: khoảng nước ngăn hai vùng đất
Vịnh Gành Rái là vùng nước rộng nằm giữa mũi đất Cần Giờ và bán đảo Vũng Tàu, nơi nhiều dòng sông lớn của vùng Sài Gòn – Đồng Nai đổ ra biển. Nước trong vịnh đục phù sa ở gần bờ Cần Giờ và trong dần khi ra phía Vũng Tàu. Đây cũng là vùng có tàu biển lớn ra vào luồng sông dẫn lên các cảng của thành phố, nên mặt nước khá nhộn nhịp.
Vì là vùng cửa sông giáp biển, vịnh chịu tác động cùng lúc của thuỷ triều, dòng chảy từ sông và gió biển. Ngày lặng gió, mặt vịnh khá êm, chuyến đi giống một chuyến đò dài. Ngày gió mạnh, nhất là khi gió thổi ngược chiều dòng triều, sóng ngắn và dồn dập, tàu nhỏ chòng chành rõ rệt. Đây là lý do tuyến đường thuỷ Cần Giờ – Vũng Tàu luôn có những ngày tạm dừng vì thời tiết.
Với người Cần Giờ, Vũng Tàu từ lâu là nơi gần gũi: đi buôn bán hải sản, thăm người thân, đi khám bệnh, đi làm. Trước khi có tuyến tàu khách chính thức, người dân đã qua lại bằng ghe, tàu cá. Tuyến tàu, phà biển hiện đại chỉ là cách tổ chức lại một đường đi rất cũ của vùng ven biển này.
Tuyến chạy theo nguyên lý nào
Điểm đầu ở vùng biển Cần Giờ. Bến phía Cần Giờ nằm ở vùng Cần Thạnh cũ ven biển, gần khu dân cư và chợ, cuối trục đường Rừng Sác. Người từ thành phố muốn đi Vũng Tàu theo đường này phải xuống Cần Giờ trước bằng đường bộ, qua phà Bình Khánh như bình thường.
Có loại chỉ chở khách, có loại chở cả xe. Tuỳ thời kỳ và đơn vị khai thác, có tàu khách nhỏ chạy nhanh chỉ chở người, có phà biển lớn hơn chở được cả xe máy, ô tô. Hai loại khác nhau rất nhiều về độ êm, thời gian, và khả năng chạy khi sóng gió.
Giờ chạy theo lịch và theo thời tiết. Lịch chạy được công bố bởi đơn vị khai thác, nhưng có thể bị huỷ, lùi chuyến khi thời tiết xấu hoặc có cảnh báo. Chuyến cuối trong ngày thường sớm hơn nhiều người nghĩ, vì tàu không chạy đêm trên vịnh như xe chạy đường bộ.
Có giai đoạn tạm ngưng. Tuyến này từng có lúc ngưng khai thác vì lý do kinh doanh, sửa chữa phương tiện hoặc điều chỉnh bến bãi. Thông tin cũ trên mạng, video từ vài năm trước có thể không còn đúng.
Mùa nào đi êm, mùa nào sóng lớn: nguyên lý chung
Bảng dưới là nguyên lý chung về gió mùa ở vùng biển Nam Bộ áp vào vịnh Gành Rái. Thời tiết từng ngày có thể khác; luôn xem dự báo và thông báo của bến trước khi đi.
| Thời kỳ | Gió chủ đạo | Mặt vịnh thường gặp | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Mùa khô, nhất là những tháng đầu và cuối năm dương lịch | Gió mùa đông bắc, gió chướng thổi đều | Sóng ngắn, đều, nhất là buổi chiều | Người say sóng nên đi buổi sáng sớm, ngồi giữa tàu |
| Giao mùa | Gió đổi hướng, có ngày lặng | Nhiều ngày khá êm | Thời điểm dễ đi, nhưng vẫn xem dự báo |
| Mùa mưa | Gió tây nam, có giông | Êm xen kẽ với những cơn giông đột ngột | Giông kéo tới nhanh; chuyến có thể bị hoãn |
| Khi có áp thấp, bão ở Biển Đông | Gió mạnh, sóng lớn | Có thể cấm tàu ra khơi | Theo lệnh của cơ quan chức năng, không đi |
Điều đáng nhớ: ngày nắng đẹp trên bờ chưa chắc là ngày êm trên vịnh. Gió mạnh có thể thổi dưới trời xanh không một gợn mây.
Chuẩn bị cho người say sóng và người lớn tuổi
Người hay say sóng nên ăn nhẹ trước chuyến đi, không đi khi bụng đói hay vừa ăn quá no. Chọn chỗ ngồi giữa thân tàu, nơi chòng chành ít nhất, nhìn về phía đường chân trời thay vì cúi xuống điện thoại. Không khí thoáng giúp dễ chịu hơn so với ngồi trong khoang kín có mùi dầu.
Người có bệnh tim mạch, huyết áp, phụ nữ có thai, người vừa ốm dậy nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi đi tàu biển, nhất là vào mùa gió. Thuốc chống say sóng nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, không tự ý dùng liều cao để chắc ăn.
Người lớn tuổi và trẻ nhỏ cần được người đi cùng giữ khi lên xuống cầu tàu. Cầu tàu ướt, mặt nước dâng hạ theo triều khiến độ chênh giữa bến và tàu thay đổi, bước hụt chân là tai nạn thường gặp nhất ở các bến nhỏ. Mặc áo phao khi được yêu cầu, và với trẻ em, nên mặc ngay từ lúc lên tàu.
Cách kiểm tra tuyến có đang chạy trước khi đi
Vì tuyến đường thuỷ này thay đổi nhiều, kiểm tra trước là bước quan trọng nhất. Trình tự dưới đây giúp bạn tránh xuống tận bến mới biết không có tàu.
- Tìm thông báo mới nhất của đơn vị khai thác tuyến hoặc của chính quyền địa phương về hoạt động bến; chú ý ngày đăng.
- Nếu có số liên hệ chính thức của bến hay đơn vị khai thác, gọi hỏi lịch chuyến ngày bạn đi, loại phương tiện (chở khách hay chở xe), và việc có cần đặt chỗ trước hay không.
- Xem dự báo thời tiết biển cho khu vực Vũng Tàu và Cần Giờ một, hai ngày trước, và cả sáng hôm đi.
- Lập phương án dự phòng: nếu chuyến huỷ, bạn sẽ đi đường bộ vòng qua thành phố hay ở lại thêm một đêm.
- Tới bến sớm hơn giờ chạy để làm thủ tục, xếp hàng xe nếu đi phà chở xe, và có thời gian hỏi lại nhân viên bến.
Đừng dựa vào một video hay bài review cũ. Tuyến đường thuỷ này là ví dụ điển hình về việc thông tin trên mạng lạc hậu nhanh hơn thực tế ở bến.
Mang xe theo hay đi người không
Nếu tuyến đang có phà chở xe, mang theo xe máy giúp bạn chủ động khi sang bờ bên kia, nhất là khi định đi tiếp nhiều điểm ở Vũng Tàu hay ở Cần Giờ. Đổi lại, thủ tục lâu hơn, phải tới sớm xếp hàng, và chuyến phà chở xe thường chậm hơn tàu chỉ chở khách. Ô tô thì phụ thuộc nhiều hơn vào số chỗ trên phà; vào cuối tuần, hết chỗ là chuyện có thể xảy ra.
Nếu chỉ có tàu chở khách, bạn để xe lại ở bên này, gửi ở nơi giữ xe có người trông, rồi sang bên kia đi xe ôm, xe công nghệ hoặc thuê xe. Cách này hợp với chuyến đi ngắn trong ngày. Hãy hỏi kỹ giờ đóng cửa của nơi giữ xe để không bị kẹt khi về muộn.
Với người chở hàng, như tiểu thương mang hải sản sang Vũng Tàu hay mang hàng từ Vũng Tàu về Cần Giờ, cần hỏi trước quy định về hàng hoá trên tàu: khối lượng, loại hàng, cách đóng gói. Hàng có nước, có mùi phải đóng kín; hàng dễ cháy nổ thì không được mang lên phương tiện chở khách.
Nếu mang xe máy theo phà biển, kiểm tra xe trước khi lên: phanh, đèn, lốp, xăng đủ để chạy từ bến về nơi ở. Trên phà, xe được xếp sát nhau và chằng buộc theo hướng dẫn; tắt máy, gạt chân chống, để chìa khoá trong túi chứ không cắm ở ổ. Lúc rời phà, đi chậm theo thứ tự như khi qua phà sông.
Khi nào đường bộ vẫn là lựa chọn hợp lý hơn
Đường thuỷ hấp dẫn vì ngắn, nhưng không phải lúc nào cũng nhanh hơn. Nếu bạn ở phía bắc hoặc phía đông thành phố, đi thẳng đường bộ ra Vũng Tàu có khi tiện hơn là xuống Cần Giờ, chờ tàu, rồi mới sang. Nếu đi nhóm đông kèm ô tô, số chỗ trên phà và thời gian xếp hàng có thể làm mất lợi thế quãng đường ngắn.
Mùa gió chướng, nhiều người chọn đường bộ dù xa hơn để tránh say sóng, nhất là khi đi cùng người già, trẻ nhỏ. Những ngày có cảnh báo thời tiết, đường bộ là lựa chọn duy nhất.
Ngược lại, với người đã ở sẵn vùng Cần Giờ, hoặc muốn ghép một chuyến đi cả hai nơi trong hai ngày, đường thuỷ là lựa chọn rất đáng cân nhắc vào những ngày êm. Cảm giác đi tàu ngang vịnh, nhìn bờ rừng ngập mặn lùi dần và núi Vũng Tàu hiện rõ dần là trải nghiệm mà đường bộ không có.
Ghép Cần Giờ và Vũng Tàu trong một chuyến hai ngày
Một cách nhiều người chọn là đi một vòng: từ thành phố xuống Cần Giờ bằng đường bộ, nghỉ một đêm ở vùng biển Cần Thạnh – Long Hòa cũ, sáng hôm sau đi tàu sang Vũng Tàu, rồi về thành phố bằng đường bộ phía Bà Rịa. Vòng đi này tránh được việc đi lại cùng một con đường hai lần, và tận dụng buổi sáng thường êm sóng hơn buổi chiều để qua vịnh.
Vòng đi chỉ hợp lý khi bạn không mang xe theo, hoặc khi tuyến đang có phà chở xe. Nếu đi xe máy từ thành phố xuống mà tàu chỉ chở khách, bạn sẽ phải quay về Cần Giờ lấy xe, và vòng đi trở thành đi về hai lần qua vịnh. Đây là lỗi lên kế hoạch khá phổ biến của người đọc thông tin cũ, khi tuyến từng có phà chở xe nhưng hiện không còn.
Nếu đi theo nhóm, nên có một người giữ lịch tàu và lịch xe của cả vòng, kèm phương án dự phòng khi chuyến tàu buổi sáng bị huỷ vì thời tiết: ở lại thêm nửa ngày chờ chuyến sau, hay quay về thành phố theo đường bộ qua phà Bình Khánh. Quyết định trước phương án dự phòng giúp cả nhóm không mất thời gian tranh luận ở bến.
Một lưu ý nhỏ: đặt chỗ nghỉ ở Cần Giờ gần khu vực bến giúp bạn có mặt sớm cho chuyến tàu đầu ngày mà không phải dậy quá sớm hay chạy xe trong lúc trời còn tối.
Câu hỏi thường gặp
Tàu từ Cần Giờ sang Vũng Tàu xuất phát ở đâu?
Bến phía Cần Giờ nằm ở vùng biển Cần Thạnh cũ, nay thuộc xã Cần Giờ, cuối trục đường Rừng Sác. Vị trí bến cụ thể có thể thay đổi theo thời kỳ khai thác, nên kiểm thông báo của đơn vị khai thác trước khi đi.
Đi tàu Cần Giờ – Vũng Tàu mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc loại phương tiện và thời tiết: tàu khách nhỏ nhanh hơn phà chở xe, ngày sóng gió chạy chậm hơn ngày êm. Đơn vị khai thác thường công bố thời gian dự kiến; nên cộng thêm thời gian làm thủ tục ở hai đầu bến.
Tuyến tàu Cần Giờ – Vũng Tàu có chạy quanh năm không?
Không có gì bảo đảm điều đó. Tuyến từng có giai đoạn tạm ngưng vì lý do kinh doanh hoặc phương tiện, và thường hoãn chuyến khi thời tiết xấu. Luôn kiểm tra thông tin mới nhất trước khi đi.
Có thể mang ô tô qua tuyến này không?
Chỉ khi tuyến đang có phà biển chở được ô tô. Ở các giai đoạn chỉ có tàu chở khách thì không. Nếu có phà chở xe, nên hỏi trước về số chỗ, việc đặt chỗ và giờ có mặt ở bến.
Người say sóng nặng có nên đi tuyến này không?
Có thể đi vào ngày êm, buổi sáng sớm, ngồi giữa tàu và chuẩn bị theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Mùa gió chướng hoặc ngày có cảnh báo gió mạnh, người say sóng nặng nên chọn đường bộ.
Trẻ em có phải mặc áo phao khi đi tàu không?
Phương tiện chở khách trên biển phải có áo phao, và nhân viên tàu có thể yêu cầu khách mặc tuỳ quy định. Với trẻ em, mặc áo phao vừa cỡ ngay từ lúc lên tàu là cách làm an toàn nhất dù không bị yêu cầu.