Đường Rừng Sác là trục giao thông chính và gần như duy nhất của vùng Cần Giờ, chạy từ bến phà Bình Khánh ở phía bắc xuống vùng biển Cần Thạnh – Long Hòa cũ ở phía nam, dài khoảng ba mươi lăm cây số theo các tài liệu thường gặp. Đường rộng, thẳng, mặt nhựa tốt, xuyên qua những khu rừng ngập mặn lớn. Đi trên đường này không khó, nhưng có vài đặc điểm riêng khiến người lạ dễ chủ quan.
Bài viết đi theo từng đoạn của tuyến đường như người địa phương vẫn hình dung, nói về gió, khỉ, đi đêm, chỗ dừng nghỉ và các thói quen giúp chuyến đi an toàn. Giới hạn tốc độ, biển báo cụ thể thì theo hệ thống biển trên đường tại thời điểm bạn đi.
Hình dung tuyến đường theo từng đoạn
Đoạn đầu, từ bến phà Bình Khánh đi vào, chạy qua khu dân cư Bình Khánh: nhà cửa, chợ, quán xá, trường học hai bên, xe máy ra vào liên tục từ các hẻm. Đây là đoạn cần đi chậm và để ý nhất, vì người dân sống sát mặt đường, học sinh đi xe đạp giờ tan trường, xe tải dừng bốc hàng.
Ra khỏi khu dân cư, đường đi qua những vùng đầm nuôi, ruộng muối cũ và khu dân cư thưa thuộc Tam Thôn Hiệp, An Thới Đông. Hai bên bắt đầu xuất hiện nhiều mặt nước, rạch nhỏ, cây bần, cây mắm. Xa hơn về phía nam là đoạn rừng dày, nơi đường chạy thẳng giữa hai bức tường xanh của cây đước. Đây là đoạn đẹp nhất nhưng cũng dễ khiến người lái tăng tốc vô thức vì đường vắng và thẳng.
Trên đoạn này có những cây cầu bắc qua các sông rạch lớn, như cầu Dần Xây gần Khu di tích Rừng Sác. Cầu cao hơn mặt đường, gió trên cầu mạnh hơn hẳn, xe máy nhẹ cảm nhận rõ lực đẩy ngang. Đoạn cuối, đường dẫn vào khu dân cư đông đúc ven biển ở Cần Thạnh và Long Hòa cũ, nơi xe cộ, khách du lịch, chợ và hàng quán dày đặc trở lại.
Gió, nắng và mưa trên đường rừng
Gió ngang mạnh hơn bạn tưởng. Vùng Cần Giờ trống trải, gió từ biển và từ các sông lớn thổi tạt ngang đường. Mùa khô có gió chướng thổi đều, đi xe máy cảm giác xe bị đẩy lệch, nhất là khi lên cầu hay khi có xe tải lớn vượt qua tạo thêm luồng gió.
Nắng gắt không có bóng che. Rừng hai bên cao nhưng mặt đường thì trống, giữa trưa nắng chiếu thẳng. Một chuyến chạy vài chục cây số giữa trưa mùa khô đủ khiến người đi mệt và mất nước. Áo chống nắng, khăn, nước uống là thứ cần thiết chứ không phải đồ thừa.
Giông mưa đến nhanh. Mùa mưa có những cơn giông kéo đến từ phía biển rất nhanh. Giữa đoạn rừng hầu như không có mái hiên để trú. Gặp giông lớn, sấm sét, nên giảm tốc, bật đèn, dừng ở nơi an toàn như khu dân cư hoặc trạm dừng, tránh đứng dưới gốc cây đơn độc.
Mặt đường ướt sau mưa. Đường nhựa ướt cộng với lá cây, bùn từ các lối ra vào đầm nuôi có thể trơn. Phanh sớm, phanh nhẹ, tránh phanh gấp khi đang ở tốc độ cao.
Khỉ ven đường và động vật hoang dã
Ở một số đoạn gần khu rừng có khỉ sinh sống, người đi đường thỉnh thoảng gặp khỉ ra sát mép đường hoặc băng qua đường. Khỉ ở Cần Giờ đã quen người, có con mạnh dạn tiến lại gần xe đang dừng để tìm đồ ăn. Điều này khiến nhiều người thích thú dừng lại cho ăn, nhưng đây là thói quen nên tránh.
Cho khỉ ăn ven đường làm chúng quen ra mặt đường, tăng nguy cơ bị xe tông và gây tai nạn cho chính người đi xe. Khỉ cũng có thể giật túi, giật đồ, cào cắn khi bị trêu. Nếu cần dừng, hãy dừng ở nơi có chỗ đỗ rõ ràng, cất đồ ăn kín, không đưa tay ra cho khỉ, không để trẻ em lại gần. Bị khỉ cào hoặc cắn thì rửa vết thương ngay bằng nước sạch và xà phòng, sau đó đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ tư vấn.
Ngoài khỉ, thỉnh thoảng có chó, mèo của nhà dân ven đường, rắn, kỳ đà bò ngang mặt đường vào lúc chập tối. Đi tốc độ vừa phải giúp bạn có đủ thời gian phản ứng với những tình huống này.
Đi đêm trên đường Rừng Sác
Ban đêm, đoạn rừng giữa tuyến đường rất vắng. Đèn đường có ở khu dân cư và một số đoạn, nhưng có những quãng dài chỉ trông vào đèn xe. Hai bên là rừng tối, thỉnh thoảng có ánh đèn le lói của chòi canh đầm hay nhà dân xa xa. Với người quen đường, đây là chuyến đi bình thường; với người lạ, cảm giác dễ khiến chạy nhanh để qua cho xong, mà chính tốc độ cao mới là nguy cơ.
Nếu buộc phải đi đêm, nên đi theo nhóm hai xe trở lên, xe được kiểm tra đèn, phanh, lốp trước khi đi; đổ đầy xăng; báo cho người nhà lộ trình và giờ dự kiến tới. Đi ở tốc độ đủ để dừng trong tầm đèn chiếu, chú ý ổ gà, vật cản, và người đi bộ không đèn ở đoạn gần khu dân cư.
Vào những đêm có sương mù hay mưa phùn, tầm nhìn giảm rất nhanh. Lúc đó nên bật đèn chiếu gần, giảm tốc mạnh, tránh vượt. Nếu cảm thấy buồn ngủ, mệt, hãy dừng ở khu dân cư nghỉ ngơi thay vì cố chạy xuyên rừng.
Chỗ dừng nghỉ, đổ xăng, sửa xe
Đường Rừng Sác không có trạm dừng nghỉ kiểu cao tốc. Dịch vụ tập trung theo khu dân cư, và người đi đường nên lên kế hoạch dựa vào đó.
- Khu dân cư Bình Khánh ngay sau bến phà: nhiều cây xăng, tiệm sửa xe, quán ăn, cửa hàng tạp hoá; nên đổ xăng ở đây nếu bình xăng chưa đầy.
- Khu dân cư dọc đoạn qua Tam Thôn Hiệp, An Thới Đông: quán nước, tiệm sửa xe nhỏ, cửa hàng tạp hoá phục vụ người dân địa phương.
- Đoạn rừng dày giữa tuyến: dịch vụ rất thưa; có khu tham quan, di tích nhưng không phải lúc nào cũng có chỗ sửa xe.
- Vùng biển Cần Thạnh, Long Hòa cũ: tập trung cây xăng, tiệm sửa xe, quán ăn, chợ và các dịch vụ khác phục vụ cả người dân lẫn khách.
- Xe điện nên sạc đầy trước khi đi và tính dư quãng đường, vì điểm sạc dọc tuyến chưa thể coi là dày đặc.
Nếu xe hỏng giữa đoạn rừng, dắt xe vào lề, bật đèn cảnh báo, tránh đứng giữa làn xe chạy. Gọi người nhà hoặc người quen ở khu dân cư gần nhất hỗ trợ là cách thực tế hơn chờ xe sửa lưu động đi ngang.
Thói quen lái xe của người địa phương nên học
Người Cần Giờ đi đường Rừng Sác gần như hằng ngày nên họ có vài thói quen đáng học. Thứ nhất, họ không coi đường thẳng là đường an toàn: tốc độ vừa phải, giữ làn, không lạng lách, vì biết rằng trên đường thẳng dài, mọi tai nạn đều xảy ra ở tốc độ cao.
Thứ hai, họ tính giờ theo nhịp triều và thời tiết hơn là theo đồng hồ. Mùa triều cường, những đoạn đường thấp gần sông rạch ở khu dân cư có thể ngập nhẹ vào giờ nước lớn; họ chọn đi trước hoặc sau đỉnh triều. Mùa giông, họ nhìn trời phía biển trước khi quyết định chạy một mạch hay chờ.
Thứ ba, họ chừa thời gian cho phà. Người Cần Giờ đi khám bệnh, đi làm giấy tờ, đi giao hàng ở thành phố luôn cộng thêm thời gian dự phòng ở bến phà, nhất là chiều về. Với người đi chơi, học được ba thói quen này là đủ để chuyến đi trên đường Rừng Sác trở thành phần dễ chịu của chuyến đi thay vì phần mệt nhất.
Các đường nhánh rẽ khỏi trục Rừng Sác
Trục Rừng Sác là xương sống, còn đời sống thật của nhiều khu dân cư nằm trên các đường nhánh. Từ trục chính có những con đường rẽ vào khu dân cư Tam Thôn Hiệp, vào vùng An Thới Đông và đi tiếp về phía Lý Nhơn ở mạn tây nam, nơi có khu du lịch sinh thái Vàm Sát và các vùng làm muối, nuôi tôm. Những con đường này nhỏ hơn hẳn trục chính, có đoạn chỉ đủ cho hai xe máy tránh nhau hoặc một ô tô đi chậm.
Đi vào đường nhánh, cách lái phải đổi ngay: giảm tốc, để ý cua gấp theo bờ kênh, cầu nhỏ bắc qua rạch, đoạn đường men sát mép nước. Ở một số khúc, mặt đường thấp gần mực nước sông nên vào mùa triều cường có thể ngập nhẹ vào giờ nước lớn. Người dân ven đường hay phơi lúa, phơi khô, phơi lưới trên lề, trẻ em chơi gần nhà; tốc độ an toàn ở đây thấp hơn trục chính nhiều.
Nếu đi ô tô lớn vào đường nhánh, nên hỏi trước người địa phương xem đường có đủ rộng, cầu có chịu tải và có chỗ quay đầu hay không. Bản đồ trên điện thoại không phải lúc nào cũng phân biệt được đường bê tông nhỏ với đường nhựa rộng, và lùi xe trên đường bờ kênh hẹp không phải trải nghiệm dễ chịu.
Chở người, chở đồ trên quãng đường dài
Nhiều người xuống Cần Giờ chở theo con nhỏ, người lớn tuổi, hoặc lúc về mang theo thùng hải sản, bao muối, giỏ trái cây. Quãng đường rừng dài và gió ngang khiến xe máy chở nặng khó giữ thăng bằng hơn ở nội thành. Đồ cồng kềnh nên buộc chắc, đặt thấp, không để nhô quá rộng hai bên, vì một luồng gió mạnh trên cầu có thể làm xe chao rất nhanh.
Trẻ em ngồi giữa hai người lớn hoặc ngồi phía trước có ghế chuyên dụng, đội mũ bảo hiểm vừa đầu. Người lớn tuổi ngồi sau nên được nghỉ chân giữa chặng, vì ngồi một mạch hơn một giờ dưới nắng gió dễ mệt. Với thùng hải sản có đá, nước đá tan rỉ ra yên xe, xuống mặt đường, làm trơn chỗ đặt chân; bọc kín và lót thêm túi nilon dưới đáy thùng.
Đi ô tô thì xếp đồ nặng xuống dưới, cố định thùng hàng trong cốp để không xô lệch khi phanh. Thùng hải sản nên để ở chỗ thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp qua kính. Những điều này nghe đơn giản, nhưng chính chúng quyết định chuyến về có êm hay không sau một ngày dài ở biển.
Câu hỏi thường gặp
Đường Rừng Sác dài bao nhiêu cây số?
Các tài liệu thường gặp ghi đường Rừng Sác dài khoảng ba mươi lăm cây số, từ bến phà Bình Khánh tới vùng biển phía nam. Con số cụ thể có thể khác chút ít tuỳ cách tính điểm đầu, điểm cuối.
Có nên cho khỉ ăn khi đi ngang đường Rừng Sác không?
Không nên. Cho khỉ ăn ven đường khiến chúng quen ra mặt đường, dễ gây tai nạn cho chính khỉ và người đi xe. Khỉ cũng có thể giật đồ, cào cắn. Nếu bị khỉ cào cắn, rửa vết thương và đến cơ sở y tế để bác sĩ tư vấn.
Đi đường Rừng Sác ban đêm có nguy hiểm không?
Đường không nguy hiểm hơn nơi khác nhưng rất vắng, có quãng tối. Rủi ro chính là chạy nhanh, buồn ngủ, xe hỏng giữa rừng. Nên đi theo nhóm, kiểm tra xe, đổ đầy xăng và giữ tốc độ vừa phải.
Đường Rừng Sác có bị ngập khi triều cường không?
Mặt đường chính phần lớn được đắp cao, nhưng một số đoạn thấp, nhất là đường nhánh vào khu dân cư ven sông rạch, có thể ngập nhẹ vào giờ triều lên đỉnh trong mùa triều cường. Nên để ý giờ nước lớn khi đi vào các khu này.
Có thể đi xe đạp trên đường Rừng Sác không?
Có người đạp xe từ bến phà xuống biển, nhưng quãng đường dài, gió ngang mạnh và nắng gắt. Người đạp xe nên đi sớm, mang đủ nước, mặc áo phản quang, đi sát lề phải và tránh đoạn rừng lúc trời tối.
Đường Rừng Sác có camera hay trạm kiểm soát tốc độ không?
Việc bố trí kiểm soát tốc độ do lực lượng chức năng quyết định và thay đổi theo thời gian. Cách đúng là tuân theo biển báo tốc độ trên đường, không dựa vào việc có hay không có camera.