Đi Cần Giờ mùa nào đẹp: thời tiết, con nước, muỗi và lễ hội theo từng tháng

Cần Giờ đi được quanh năm, nhưng mỗi mùa cho một kiểu chuyến khác nhau. Mùa khô, khoảng từ tháng mười hai tới tháng tư năm sau, trời trong, đường khô, ít mưa, là mùa làm muối và mùa dễ đi nhất. Mùa mưa, khoảng từ tháng năm tới tháng mười một, rừng xanh hơn nhưng có giông chiều và muỗi nhiều. Những tháng cuối năm thêm triều cường và gió chướng.

Thay vì hỏi "tháng nào đẹp nhất", nên hỏi "muốn làm gì ở Cần Giờ": tắm biển, xem rừng, xem làm muối, xem lễ hội hay chỉ muốn một chỗ mát gần thành phố. Bài này chia theo từng nhu cầu. Thời tiết mỗi năm mỗi khác, các mốc tháng chỉ là khoảng thường gặp của khí hậu Nam Bộ; trước ngày đi nên xem dự báo thời tiết và lịch thuỷ triều.

Khí hậu Cần Giờ khác nội thành ở chỗ nào

Cần Giờ cùng khí hậu nhiệt đới gió mùa với cả vùng Nam Bộ: hai mùa mưa và khô rõ rệt, nóng quanh năm. Điểm khác so với nội thành là gió biển và độ ẩm. Ra tới vùng biển, gió thổi gần như liên tục, làm cảm giác mát hơn dù nhiệt độ không thấp hơn bao nhiêu. Nhưng gió cũng làm người đi dễ chủ quan với nắng: da vẫn cháy, người vẫn mất nước mà không thấy nóng.

Lượng mưa ở vùng ven biển như Cần Giờ thường thấp hơn các vùng sâu trong đất liền của thành phố, theo nhận xét chung về khí hậu ven biển Nam Bộ. Mùa mưa ở đây vẫn có những cơn giông chiều mạnh, kèm gió lớn, sấm sét. Đi trên đường xuyên rừng hay đứng giữa bãi trống lúc giông là chuyện nên tránh.

Một yếu tố riêng của vùng là thuỷ triều. Mọi thứ ở Cần Giờ — bãi biển, rạch, bến đò, cả đường ở những đoạn thấp — đều thay đổi theo con nước. Người địa phương nói "nước lớn", "nước ròng" thường xuyên như người thành phố nói chuyện kẹt xe. Đi Cần Giờ mà không nhìn lịch triều là bỏ qua một nửa thông tin.

Chọn tháng theo việc muốn làm

Bảng dưới gom kinh nghiệm chung theo từng nhu cầu. Các khoảng tháng là thường gặp, không phải quy luật cứng.

Nếu chỉ chọn một khoảng để đi lần đầu, những tháng đầu mùa khô thường dễ chịu nhất: hết mưa, trời trong, chưa nóng gắt như cuối mùa khô.

Mùa khô: dễ đi nhất nhưng nắng gắt

Mùa khô là mùa của nắng và gió. Trời ít mây, nước biển vẫn nâu nhưng bãi khô ráo, đường sá thuận lợi. Đây cũng là mùa diêm dân ở vùng Lý Nhơn cũ và Thạnh An làm muối, những ô ruộng trắng muối dưới nắng là cảnh đặc trưng chỉ có trong mấy tháng này.

Nhược điểm là nắng. Từ cuối mùa khô, khoảng tháng ba, tháng tư, nắng ở vùng biển rất gắt, mặt đường Rừng Sác hắt nóng, đi xe máy giữa trưa mệt. Lịch nên dồn hoạt động ngoài trời vào sáng sớm và chiều muộn, giữa trưa nghỉ trong bóng mát. Mang nhiều nước hơn bình thường, mặc áo chống nắng dài tay.

Mùa khô cũng trùng với Tết Nguyên đán và các kỳ nghỉ đầu năm. Những ngày nghỉ Tết, nghỉ lễ, khu biển và phà đông. Đi đúng ngày lễ thì xác định chờ đợi; muốn yên thì tránh vài ngày cao điểm.

Mùa mưa: rừng đẹp, muỗi nhiều, giông chiều

Khi mưa về, rừng ngập mặn đổi màu xanh đậm, các con rạch đầy nước, không khí mát hơn. Đây là lúc rừng Cần Giờ trông sống động nhất, hợp cho người thích chụp ảnh thiên nhiên. Mưa ở Nam Bộ thường là mưa rào buổi chiều, sáng thường khô ráo; lịch tốt là đi sớm, xong việc ngoài trời trước trưa.

Đổi lại, muỗi trong rừng và ven sông dày đặc, nhất là sau mưa và lúc chiều tối. Chuẩn bị thuốc chống muỗi, áo dài tay, và nếu ngủ lại thì chọn chỗ có màn hoặc cửa lưới. Người có trẻ nhỏ cần chú ý hơn.

Giông chiều có thể đến nhanh, kèm gió giật. Thấy mây đen kéo tới từ phía biển, đang ở bãi thì vào trú trong nhà, đang trên đường thì dừng ở cụm dân cư, không đứng dưới cây cao, không tiếp tục chạy qua đoạn trống. Đò ra Thạnh An có thể hoãn khi thời tiết xấu.

Cuối năm: triều cường và gió chướng

Những tháng cuối năm, khoảng từ tháng chín, tháng mười tới tháng mười hai dương lịch, là mùa triều cường ở vùng TP.HCM. Ở Cần Giờ, triều cường làm nước lên cao hơn thường lệ vào những ngày triều đỉnh, quanh rằm và mùng một âm lịch. Một số đoạn đường thấp ven sông, ven rạch ở các ấp có thể bị nước tràn vào một vài giờ quanh đỉnh triều.

Cùng lúc đó, gió chướng — gió mùa đông bắc thổi từ biển vào — bắt đầu mạnh lên. Biển động hơn, sóng lớn hơn, bãi biển ít hợp để tắm vào những ngày gió to. Bù lại, trời thường trong, không khí mát, hợp để đi rừng, đi chợ, xem làng.

Đi vào mùa này, hai việc nên làm: xem lịch thuỷ triều để biết giờ triều đỉnh và tránh đi qua các đoạn thấp vào giờ đó; và xem dự báo gió, sóng nếu định đi đò ra Thạnh An. Người địa phương đã quen với nhịp này, cứ hỏi họ là biết đoạn nào hay ngập, giờ nào.

Mùa lễ hội và những ngày đông nhất

Lễ hội Nghinh Ông ở Cần Giờ diễn ra vào giữa tháng Tám âm lịch, gắn với Lăng Ông Thuỷ Tướng ở khu Cần Thạnh. Đây là dịp lớn nhất trong năm của vùng biển: có đoàn ghe ra biển, có nghi thức tại lăng, có hoạt động văn hoá. Người muốn xem cần đến sớm, tính chỗ gửi xe, chỗ ăn và giờ về; khu trung tâm xã Cần Giờ những ngày này rất đông. Ý nghĩa và nghi thức của lễ được viết ở mục con người và lễ hội của trang.

Ngoài lễ hội, những ngày đông nhất trong năm là các kỳ nghỉ lễ dài, Tết, và cuối tuần mùa hè khi học sinh nghỉ học. Phà Bình Khánh những ngày này có thể chờ lâu, bãi biển đông, hàng quán quá tải.

Nếu linh hoạt được ngày, chọn một ngày thường giữa tuần ngoài các dịp trên. Cùng một Cần Giờ, một sáng thứ Tư tháng mười hai và một trưa chủ nhật tháng sáu là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau.

Người đi theo nhóm lớn, như công ty hay lớp học, nên tránh hẳn các dịp cao điểm: chờ phà với một đoàn xe lớn, tìm chỗ ăn cho vài chục người vào trưa chủ nhật ở khu biển là việc khó, dễ làm cả đoàn mệt trước khi kịp xem gì.

Chọn giờ trong ngày quan trọng không kém chọn tháng

Ở Cần Giờ, giờ trong ngày nhiều khi quyết định trải nghiệm hơn cả tháng. Cùng một ngày tháng ba, bảy giờ sáng trên bờ biển là gió mát, nắng dịu; mười hai giờ trưa trên đường Rừng Sác là nắng hắt từ mặt đường, mồ hôi chảy ròng. Cùng một ngày tháng bảy, buổi sáng trời trong, đi rừng dễ chịu; ba giờ chiều giông kéo tới, phải trú.

Quy tắc chung cho cả năm: dồn hoạt động ngoài trời vào trước mười giờ sáng và sau ba giờ chiều; giữa trưa ăn, nghỉ, ngồi trong nhà hoặc dưới bóng cây. Đi rừng thì buổi sáng, vì chiều tối muỗi nhiều. Đi biển thì sáng sớm hoặc chiều muộn, chọn theo con nước.

Kết hợp giờ với con nước: nếu nước ròng sát rơi vào sáng sớm, đó là buổi sáng lý tưởng để xem bãi bồi, xem người dân cào nghêu. Nếu nước lớn vào chiều, đó là buổi chiều hợp để tắm biển ở khu có cứu hộ. Lịch triều mỗi ngày dịch đi một chút, nên mỗi chuyến có một "giờ đẹp" khác nhau — xem lịch trước để chọn.

Mỗi mùa thấy một mặt nghề biển

Người đi Cần Giờ nhiều lần sẽ nhận ra nhịp nghề biển đổi theo mùa. Mùa khô là mùa ruộng muối trắng, mùa phơi khô cá tôm rộ nhất vì nắng to, sân nhà ở các xóm biển phủ kín nong nia, lưới phơi. Đây cũng là lúc dễ thấy diêm dân làm việc nếu đi về phía vùng Lý Nhơn cũ hay ra Thạnh An.

Mùa mưa ruộng muối nghỉ, nhiều ô ruộng chuyển sang nuôi tôm, cá theo mùa. Rừng xanh, nước rạch đầy, ghe đi lại trong rạch nhiều hơn. Những ngày biển động vì giông gió, ghe nằm bến, người dân ở nhà vá lưới, sửa ghe — cảnh bến ghe đông đúc mà yên ắng.

Cuối năm, gió chướng thổi, biển động, nhưng đây lại là mùa của những mẻ hải sản riêng mà người địa phương chờ đợi, và mùa chuẩn bị hàng khô cho Tết. Đi Cần Giờ để xem nghề thì mùa nào cũng có cái để xem; chỉ cần hỏi người địa phương "dạo này người ta làm gì" là biết nên đi đâu.

Chuẩn bị đồ theo mùa

Một danh sách điều chỉnh theo mùa, cộng thêm vào những thứ luôn cần như nước uống, giấy tờ, sạc dự phòng:

• Mùa khô: áo chống nắng dài tay, mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng, nhiều nước hơn bình thường, khăn ướt lau mặt.
• Mùa mưa: áo mưa bộ (áo mưa cánh dơi bay khi gió mạnh trên đường Rừng Sác), túi chống nước cho điện thoại, giày dép đi được khi ướt, thuốc chống muỗi loại mạnh hơn.
• Mùa triều cường và gió chướng: áo khoác mỏng chắn gió, xem lịch triều trước, xem dự báo gió và sóng nếu đi đò.
• Dịp lễ hội: đặt chỗ ở trước, tiền mặt, sạc dự phòng vì sóng điện thoại có thể chậm khi quá đông người.
• Mùa nào cũng cần: túi sơ cứu nhỏ, thuốc thường dùng, túi đựng rác mang về.

Người đi xe máy nên kiểm lốp, phanh, đèn trước mỗi chuyến, nhất là mùa mưa khi mặt đường trơn và tầm nhìn kém.

Câu hỏi thường gặp

Tháng mấy đi Cần Giờ đẹp nhất?

Những tháng đầu mùa khô, khoảng tháng mười hai tới tháng hai, thường dễ chịu nhất: trời trong, ít mưa, chưa nóng gắt. Tuy vậy, cuối năm có gió chướng làm biển động hơn. Nếu muốn tắm biển, chọn ngày dự báo biển êm.

Mùa mưa có nên đi Cần Giờ không?

Có thể đi, nhất là để xem rừng xanh tốt. Nên đi buổi sáng, xong việc ngoài trời trước khi giông chiều tới, chuẩn bị kỹ chống muỗi và áo mưa. Theo dõi dự báo thời tiết, tránh ngày có cảnh báo áp thấp hoặc gió mạnh.

Triều cường ở Cần Giờ có ảnh hưởng tới khách không?

Ảnh hưởng chính là một số đoạn đường thấp ở các ấp ven sông có thể ngập vài giờ quanh đỉnh triều, và bãi biển, bến đò thay đổi theo con nước. Trục đường chính thường đi được. Xem lịch triều và hỏi người địa phương về đoạn hay ngập.

Lễ Nghinh Ông Cần Giờ diễn ra vào ngày nào?

Lễ thường diễn ra vào giữa tháng Tám âm lịch tại Lăng Ông Thuỷ Tướng ở khu Cần Thạnh, nay thuộc xã Cần Giờ. Ngày giờ cụ thể của từng hoạt động mỗi năm do ban tổ chức thông báo, nên theo dõi thông tin chính thức trước khi đi.

Đi Cần Giờ dịp Tết có đông không?

Những ngày nghỉ Tết khu biển và phà Bình Khánh thường đông, hàng quán có thể đóng cửa nghỉ vài ngày đầu năm. Nếu đi dịp này, xuất phát sớm, đặt chỗ ở trước và chuẩn bị sẵn nước uống, đồ ăn nhẹ.

Mùa nào ít muỗi nhất ở Cần Giờ?

Mùa khô thường ít muỗi hơn mùa mưa, khu gần biển có gió thường đỡ hơn khu sát rừng và ven rạch. Tuy vậy, trong rừng ngập mặn muỗi có quanh năm, nhất là chiều tối. Mùa nào cũng nên mang thuốc chống muỗi.